سرویس دفاع و امنیت مشرق _ سرلشکر محسن رضایی در جریان گفت و گوی اخیر تلویزیونی خود به نکته ای مهم و جالب در حوزه تسلیحاتی و موشکی اشاره کرد. دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان از انجام یک تست موشکی مهم علیه ناو آمریکایی خبر داد و آن را نقطه عطفی در تحول جنگ و آسیب‌پذیری محاصره خواند.

سرلشکر رضایی با بیان اینکه برای اولین بار از دوران جنگ تحمیلی تاکنون، یک موشک بالستیک ویژه علیه ناو آمریکایی در منطقه آزمایش شده، تصریح کرد که این اقدام واکنش شدیدی را به همراه داشته و حتی مقامات آمریکایی نیز نتوانسته‌اند وقوع آن را انکار کنند.

سرلشکر رضایی البته مشخصاتی از این موشک اعلام نکرده است اما با توجه به کد های داده شده می توان به ایجاد یک تصویر کلی از آنچه آزمایش شده پرداخت.

وقتی در خصوص موشک های بالستیک ضد کشتی صحبت می کنیم، بحث مهم وجود یک سیستم هدایتی در مرحله نهایی پرواز این موشک ها است که باید بتواند با دقت بالایی به سمت هدف برود. بحث تهاجم ضد کشتی، مسئله درگیری با یک هدف در حال حرکت است که دارای چالش های ویژه و خاص خود است. به خاطر بحث تحرک هدف قاعدتا سر جنگی اپتیکی در این بخش بهترین گزینه بوده و البته کشور ما نیز سابقه خوبی در توسعه این نوع موشک ها دارد.

سابقه طولانی ایران در بحث بالستیک های ضد کشتی

در بحث موشک های بالستیک ضد کشتی، ایران اصولا از جمله معدود کشورهای دارای سلاح عملیاتی در این بخش است و تجربه زیادی را نیز در این حوزه در اختیار دارد. طراحی های شناخته شده در ایران در این کلاس عمدتا بر پایه موشک های تاکتیکی سری فاتح ۱۱۰ توسعه پیدا کرده است.

موشک خلیج فارس اولین تجربه موفق و تولید انبوه شده ایران در این بخش بود. این موشک که اولین بار در جریان رزمایش دریایی پیامبر اعظم ۳ در تیر ماه سال ۱۳۸۷ مورد آزمایش قرار گرفت در حقیقت یک مدل ارتقاء یافته از خانواده فاتح ۱۱۰ مجهز به سر جنگی اپتیکی است. این موشک دارای برد ۳۰۰ کیلومتر بوده و از یک سر جنگی ۵۰۰ کیلوگرمی بهره می برد. سرعت این موشک در لحظه شیرجه به سمت هدف در حدود سه ماخ است.

اما توسعه موشک های مجهز به سر جنگی اپتیکی در همین جا در کشور ما متوقف نشد. محصول دیگر صنایع دفاعی کشور ما در این حوزه موشک بالستیک فاتح مبین است که در مرداد ماه سال ۱۳۹۷ رونمایی شد. در این موشک مهم تغییر افزایش برد از حدود ۳۰۰ به ۵۰۰ کیلومتر بوده است. اصولا افزایش استفاده از الیاف کربن و مواد پیشرفته و سبک باعث شد تا از دوره ای به بعد موشک های ایرانی در زیر مجموعه های فاتح ۱۱۰ بدون افزایش بسیار زیاد اندازه بتوانند مسافت های بیشتری را طی کنند. این موشک هم از یک سر جنگی الکترواپتیکی بهره می برد.

اما آخرین مدل شناخته شده از موشک های بالستیک تاکتیکی ایران با سر جنگی اپتیکی موشک قاسم بصیر است که در سال گذشته رونمایی شد. این موشک با برد ۱۲۰۰ کیلومتر در حقیقت یک ارتقاء بر اساس موشک های حاج قاسم است که به سر جنگی اپتیکی مجهز شده است. این موشک ۱۱ متر طول، ۷ تن وزن داشته و در زمان شیرجه نهایی بر روی هدف سرعتی در حدود ۵ ماخ را دارد. این موشک از یک سر جنگی ۵۰۰ کیلوگرمی بهره می برد.

آیا هایپرسونیک اپتیکی ایران آزمایش شده است؟

آنچه در بالا مورد اشاره قرار گرفت موشک های بالستیک ضد کشتی و با قابلیت و پتانسیل عملیات ضد کشتی شناخته شده و آزمایش شده در نیروهای مسلح کشورمان در سالهای اخیر بوده است. اما با توجه به صحبت های سرلشکر رضایی احتمالا با یک موشک جدید رو به رو هستیم. سرلشکر رضایی در صحبت خود می گوید که ایران موشک خود را بالای سر ناو آمریکایی آزمایش کرده است.

واژه " بالای سر ناوهای آمریکایی " به صورت مشخص به این نکته اشاره می کند که با یک پرتابه بالستیک رو به رو هستیم. مسئله دیگر این که به احتمال زیاد و با توجه به عدم رهگیری موشک مورد نظر احتمالا با پرتابه ای با سرعت بالا و در عین حال هدایت دقیق در مرحله نهایی طرف هستیم که صرفا برای اخطار شلیک شده و هدف ناوهای آمریکایی نبودند.

در اینجا باید قاعدتا از سرعت ۵ ماخ عبور کرده و وارد بحث پرتابه های هایپرسونیک شویم. در این جا دو گزینه آماده برای عملیات مطرح می شوند که یکی موشک بالستیک خیبرشکن و دیگری موشک هایپرسونیک فتاح است.

هر کدام از این دو موشک هایپرسونیک می توانند به عنوان گزینه های انجام این ماموریت جدید مطرح شوند، البته با توجه به سابقه و تجربه عملیاتی بیشتر نیروهای مسلح با سرهای جنگی اپتیکی در سری فاتح، احتمال استفاد از پلتفرم خیبرشکن که شباهت بسیار بیشتری به سری فاتح ۱۱۰ دارد بیشتر است.

در هر صورت باید گفت که آزمایش مورد نظر یک گام مهم در ارسال یک پیام قدرت و بازدارندگی مهم از طرف تهران به واشنگتن بوده است. مسئله ای که می تواند از هر گونه ماجراجویی بیشتر آمریکا در روزهای آینده جلوگیری کند.